Lúc mình còn nhỏ, mình tưởng cuộc đời phải khác đi, phải một lúc nào đó đến happy ending như trong những câu chuyện cổ tích, cô bé lọ lem như mình sẽ gặp được hoàng tử, những người hiền lành nghèo khổ sẽ được sung sướng, kẻ ác sẽ bị trừng trị … Mình nhớ lúc mình xem phim Hoàn châu cách cách, lúc Tử Vi bị kẹp tay suýt chết, mẹ của Nhĩ Khang nói “con còn chưa có con cái, cuộc đời của con còn chưa bắt đầu”, mình đã nhớ mãi đoạn ấy, và tự nhủ thật ra cuộc đời của mình vẫn chưa bắt đầu … Mình đã liên tục trì hoãn việc sống ở hiện tại, liên tục lo lắng cho tương lai, thậm chí chẳng mấy khi có thời gian để mà nhìn lại quá khứ! Bao nhiêu năm từ hồi hết tin vào truyện cổ tích, mình vẫn mải mê đi xây dựng cho mình một happy ending, mà quên mất rằng …

Cuộc đời là đây, là những gì chưa hoàn hảo, là trải qua những khó khăn, là đối diện với nỗi sợ hãi của bản thân, là mỗi ngày có người thân bên cạnh, có những người mình thương yêu và thương yêu lại mình, họ đầy những khiếm khuyết, và mình cũng vậy, chúng ta giận hờn nhau, ghét nhau và ko thể rời xa nhau …

Cuộc đời là nơi mà bất công có thể xảy ra nhiều hơn mình tưởng, là những lúc karma đến muộn, là những con người bình thường mình ghét cay ghét đắng nhưng khi họ gặp bất trắc mình lại cảm thấy buồn hơn là vui, lại cảm thấy cần phải thương hơn giận, cảm thấy phần yếu đuối đó của mình chính là phần người mà mình vừa ghét vừa thương!

Cuộc đời chính là những bài thi ko bao giờ giải hết, những bài toán ko thể giải ra, những bài tập ko làm hết, những điều dang dở đôi lúc quên mất hay cố tình quên đi ko bao giờ hoàn thành …

Cuộc đời chính là nơi mà đôi khi cảm thấy ai đó ko xứng đáng với những gì họ có, và đôi người thật bất hạnh đáng thương. Cuộc đời vẫn trôi đi, vẫn tiến tới, dù có ai đó đang bị bỏ rơi, bị lãng quên …

Cuộc đời chính là những điều phù phiếm mà người ta bỏ trên facebook để khoe, là những giấu diếm nỗi đau mà phải thật tinh ý mới nhận ra, là những trò chơi chính trường nhàm chán đến mệt mỏi, là những người xấu xa cứ len lỏi trong đám đông gây nhiều phiền toái.

Cuộc đời chính là tất cả của những niềm hân hoan khi gặp gỡ, những cảm tình khó giải thích, những con người hết lòng vì mình nhưng mình đôi lúc mê mải nơi đâu chẳng thèm quan tâm, những tình thân vượt qua năm tháng – ko cần nói nhiều lời!

Cuộc đời là tổng hợp của những vui buồn giận hờn vu vơ hay đầy rẫy những lí do. Chúng ta đi trong cuộc đời như thế nào không quan trọng. Quan trọng là mình cảm thấy như thế nào. Nếu mình cảm thấy nó tốt, bất kể điều gì xảy ra cũng ko quan trọng. Quan trọng là nhận ra rằng đừng chờ đợi cuộc đời hoàn hảo để sống, mà phải sống thật hoàn hảo với những gì không hoàn hảo xung quanh … Đó chính là cuộc đời!

Mình nhớ ngày trước khi mình còn làm diễn đàn dtvt.org, có một đôi lần gặp một số đối tượng vô lí đến mức khó tin, mình hay xông ra hùng hổ “dạy cho nó một bài học”. Sau này, khi qua đến Hà Lan học, câu mà mình học được rất nhanh và luôn phải nhắc bản thân là “agree to disagree”. Người Hà Lan được ví là người có tính thô lỗ, nhưng mình ko nghĩ họ thô lỗ, họ bộc trực, có rất nhiều điều khó nghe, họ nói thẳng. Ko chỉ có người Hà Lan, các đồng nghiệp và thầy của mình cũng như vậy. Đôi khi mình cũng nghĩ ko nhất thiết phải quá thẳng thắn như vậy, nhưng dần rồi quen. Khi quen rồi, mình cảm thấy khá khó chịu khi phải nói vòng vo, tính mình thích nói to, thích khẳng định quan điểm, nhưng mình chỉ thích nói, chứ ko bắt ai phải theo cách nghĩ của mình.

Hôm nay, mình nhận được một thông báo như một lời khẳng định rằng định kiến là thứ ko thể xóa bỏ. Và ngược lại nhận được một comment mà có lẽ với mình ngày xưa, mình ko hùng hổ tranh cãi thì cũng nhất quyết response để người ta biết mình nghĩ thế nào. Nhưng rồi mình nghĩ lại. Sống ko có mấy, ai sai thì để họ sai, mình sai thì mình nhận. Hùng hổ để làm gì? Chê bai để làm gì? Rồi chúng mình có đóng góp được gì cho đời ko? Hay để lại một vài cục nợ phá đời hơn sau này?

Mình nghĩ chửi đổng thì hả dạ, nhưng ko giúp được gì cho đời. Đúng là đôi lúc phải mở miệng than một tiếng cho lại với thế gian hỗn loạn này. Nhưng mà nếu bớt được, dành một chút công sức để lại cho đời một cái gì đó thì tốt hơn.

Hôm nay nói chuyện bầu bì, mình cũng nhận ra người đối diện có ý agressive, bởi vì bạn ấy đã có một quyết định khác mình. Thật ra mình nghĩ mỗi người là mỗi hoàn cảnh, mỗi tâm trạng, làm được gì thì làm. Với mình, có một đứa con không khó, điều kiện có lẽ tốt hơn so với rất nhiều người, chỉ là mình nghĩ có rất nhiều chuyện mình đã làm một cách cẩu thả, mình ko muốn một em bé đẹp đẽ lại là một sự tiếc nuối sau này. Cứ cố, làm hết những gì mình có, thì tốt hơn rất nhiều. Còn nếu, lựa chọn đó có phần sai sai so với suy nghĩ thông thường, thì chúng ta thật ra có thể agree to disagree. Ko vấn đề gì cả!

Một xã hội không có công bằng, không có ai quan tâm tới công việc chung, đồng tiền chi phối mọi hành vi.
Vậy nên ai ai cũng lo kiếm tiền, cha mẹ lo kiếm tiền, người nghèo chật vật miếng ăn, người giàu chật vật kiếm tiền chạy chức chạy quyền, kẻ trung lưu chật vật chạy theo lễ nghĩa xúng xính với người ta, con trẻ không ai lo, lớn lên không thể làm người có ích, đến lúc có nhận thức thì cơ hội có kiến thức, có khả năng, có bằng cấp đã vuột qua kẽ tay, bực tức với cuộc đời, chán ghét mọi người xung quanh kể cả họ hàng thân thuộc, nhẹ thì ăn bám gia đình, ăn bám xã hội, nặng thì trở thành tệ nạn của xã hội, nghiện ngập thuốc lá, rượu chè, ma túy, sẵn sàng chém giết khi bực bội.
Nhà nhà người người lo kiếm tiền bằng mọi giá, kiếm tiền trên cả sinh mạng của người khác. Mình làm được điều bất nhân, thì người khác cũng làm được điều bất nhân với mình.
Công quyền ko ai lo, công bằng xã hội không có, kẻ hiểm nguy với cuộc sống của người khác thì nhiều.
Cuối cùng, một thằng nghiện lên cơn sẵn sàng giết cả gia đình họ hàng. Một thằng say có thể giết chết người thầy, người cha, người mẹ. Con trẻ bơ vơ. Một bó rau có thể mang đến ung thư. 50, 60 tuổi chưa kịp lo cưới vợ cho con thì đã nhắm mắt lìa đời. Cả một xã hội chật vật mưu sinh, ko có thời gian để thể dục thể thao, bệnh tật đầy mình. Rượu bia thuốc lá bào mòn tinh thần học hỏi, tinh thần sáng tạo, cả đất nước đi xuống, trí tuệ giảm sút, tuổi đời giảm sút. Lực lượng lao động kém chất lượng, đất nước lũng đoạn ko thu hút được đầu tư, chất lượng cuộc sống giảm, người có tài bỏ đi mất, đất nước đã nghèo lại càng nghèo hơn. Bởi vì nghèo, ko có tiền, lại càng tham ô, lại càng chật vật.
Một vòng luẩn quẩn, ko có lối thoát!

Dạo này mình thường nghĩ về ngày xưa, cái ngày xưa xa lơ xa lắc, giống như đang nhìn lại xem mình đã làm được những gì. Mình chợt nhớ những ngày mình học lớp 4-5 gì đấy, mỗi kì 1/6, mình được nhận rất nhiều phần thưởng. Ngày ấy, phần thưởng ko có tiền, chỉ có nhiều bánh kẹo đủ loại mà bình thường mẹ chẳng bao giờ cho mình mua, và rất nhiều tập vở. Mình nhớ mỗi năm học mới bắt đầu, mình đều chọn một quyển vở dày, kẻ vào đấy thứ 2 đến thứ 7, lục tung đống sách tiếng Việt, Toán ra xem có bao nhiêu bài, và lên kế hoạch cho đến cuối kì. Nhưng mình lại ko phải là một cô bé chăm chỉ, học bài một lúc là mình chán sách chán vở, mình bò ra chơi, cắt búp bê, hay úp mặt ngủ bất kể đó là đêm hay ngày. Mỗi ngày kế hoạch ko làm được, mình lại chuyển bài vở từ ngày này sang ngày khác. Tới một hôm phát hiện cái kế hoạch này không khả thi, mình bắt đầu xé đống kế hoạch đấy, và viết ra một kế hoạch khác. Hồi đó ngu lắm, ko biết lập kế hoạch ra trong đầu trước, cứ ngồi xé xé viết viết suốt ngày. Mình nhớ mình lại rất muốn đi thi vở sạch chữ đẹp, mà tính mình thì bộp chộp, viết một lúc là vở đầy lỗi, gạch xóa. Về nhà, mình mượn vở bạn, ngồi chép bài. Có lúc lên lớp ngồi chép bài của ngày hôm trước, quên nghe mất bài hôm nay. Về nhà lại phải mượn vở bạn. Tâm trạng lúc nào cũng lo lắng hồi hộp, sợ cô kêu lên trả bài mà vở thì vẫn đang ngồi chép bài hôm qua. Đến tận bây giờ, lâu lâu mình vẫn mơ, là học cả kì mà vở mình vẫn trống trơn, sợ cô kêu lên trả bài mà ko có gì để cho cô xem.

Ngẫm lại có mấy giấc mơ mà mình vẫn thường lặp đi lặp lại, ngoại trừ cái việc mơ vở trống trơn, mình thường mơ đang phải trèo cầu thang, mà cái cầu thang thì cứ đi 1 bậc lại mất mấy bậc, mình sợ ko dám nhảy, chỉ dám mò mẫm từng bước một. Và mơ rằng ko hiểu sao bàn tay mình thì to, mà cánh tay thì nhỏ xíu như sợi chỉ, ko cách nào điều khiển được. Những giấc mơ từ năm 10 tuổi, đến năm 30 tuổi vẫn ko ngừng ám ảnh mình. Mỗi khi nghĩ lại, mình nghĩ mình đã thay đổi rất nhiều, nhưng những điều mình muốn và những điều mình sợ thì vẫn vậy.

Mình muốn được thương, muốn được yêu quý, muốn là con người mà ai ai cũng quý mến. Ngày xưa đi học lúc nào mình cũng tìm bạn thân, cố học giỏi để ba mẹ thương, cô thương. Đến một lúc nào đó, mình đã chán việc phải đi tìm một cô bạn thân, chán luôn việc làm hài lòng thầy cô hay cha mẹ, mình đã quyết định là mình phải tìm một anh người yêu. Mình nhớ có những lúc mình nghĩ chỉ cần có một người yêu mình là quá đủ. Nhưng rồi chợt nhận ra yêu cũng có rất nhiều loại. Ai cũng có thể nói rằng yêu một ai đó. Nhưng tình yêu mà người ta có thể hy sinh cả sự thoải mái của mình cho người mình yêu, thì thật là khó kiếm. Đôi khi mình tự hỏi “bản thân mình có sẵn sàng hy sinh sự thoải mái của mình cho người mình yêu không?” rồi tự chua chát trả lời rằng mình hình như đã làm tất cả điều đó cho mọi người xung quanh, không chỉ người yêu, mà đến bạn bè, người xa lạ. Mình chẳng bao giờ yêu chính bản thân mình. Và điều lạ là chẳng ai yêu mình cả, nên giống như một bãi đất hoang ko ai chăm sóc, mình cứ cảm thấy bơ vơ.

Đôi khi buổi sáng mệt mỏi, mình chỉ muốn được buông bỏ mọi trách nhiệm, xin nghỉ ở nhà. Lúc mình mới vào phòng này, cậu bạn cùng phòng kể về một cô bạn khác và bảo cô ấy suốt ngày ở nhà, ở nhà thì làm sao mà làm việc được. Mình chỉ muốn 1 tuần được nghỉ thêm 1 ngày, ở nhà, muốn ngủ thì ngủ, muốn đi chợ thì đi chợ, muốn làm những việc mà mình hoàn toàn không phải làm. Chỉ đơn giản vậy thôi mà sao khó quá. Rất nhiều ngày chủ nhật, mình thức dậy và nghĩ hôm nay mình sẽ ko làm gì cả. Xong mình nghĩ, nhưng phải đi chợ, uh thôi chỉ đi chợ thôi, còn lại mình sẽ nghỉ ngơi. Xong lại nghĩ, uh hôm nay phải gọi về nhà, mình lại nghĩ uh chỉ đi chợ và gọi về nhà thôi. Xong lại nghĩ, nhưng phải gấp quần áo nữa… Việc cứ dài ra, mình cảm thấy kiệt sức, y hệt những ngày xưa lúc mà mình bắt đầu xé đống vở ghi kế hoạch và thêm vào đó kế hoạch mới.

Đôi khi mình nghĩ thật ra giá trị của mình chính là những việc mình làm được. Bởi vì mình làm được, thì mọi người mới để ý tới mình, chú ý tới mình, động viên mình, coi mình là nguồn cảm hứng, và đôi lúc là động viên mình làm thêm làm thêm nữa. Còn mình, mải mê với những điều mình phải làm, cảm thấy thật tệ nếu việc chưa làm xong, cảm thấy thật tệ nếu nhà cửa bê bối bề bộn, cảm thấy thật tệ nếu chồng đi làm về mà mình chưa nấu cơm xong, cảm thấy thật tệ nếu không thể hoàn thành tâm nguyện của ba mẹ, cảm thấy thật tệ khi không thể giúp gà đi học … Tại sao ko ai cảm thấy thật tệ bởi vì cuộc sống của mình là một chuỗi ngày chán chường, đến trường, đối diện với những con người mình ko hề thích, làm những gì họ bảo, kể cả phải đối diện với những yêu cầu phi lí đầy mâu thuẫn mà mình cũng chẳng biết họ muốn gì, làm thế nào để vừa ý? Uh đúng rồi, bởi vì đây là con đường mình chọn. Mình chọn đi học PhD, mình chọn rằng anh phải qua với mình, mình chọn rằng mình sẽ ko đi học khối D mà học khối A. Ở mỗi thời điểm của cuộc đời, mình đã làm điều mà mình cho là đúng đắn nhất, nhưng hóa ra, mình lại là nạn nhân của những lựa chọn đó? Đôi khi mình nghĩ nếu mình trở về, và thay đổi một điều gì đó, để ko phải đối diện với tình huống này, thì mình có dám thay đổi không. Có thể nếu mình chỉ ở nhà, làm một bà nội trợ bình thường, ngày 8 tiếng làm những công việc nhàm chán, ko vượt qua khỏi lũy tre làng, chờ chồng nuôi thì mình cũng ko cảm thấy quá tệ, bởi mình lúc đó đã là một con ếch quen với việc nước đang ấm dần lên, mà ko hề biết nó đang giết chết mình. Mình bây giờ đã là một mình đi một con đường khác, nếu phải quay về với lựa chọn đó, sẽ là một cực hình. Vậy nên, mình chẳng còn cách nào hơn là đi tiếp.

Dù con đường đi tiếp này với mình thật dài lê thê, thật cô đơn và mệt mỏi. Khi những lời mình muốn nói dường như chẳng ai muốn nghe. Khi những vấn đề của mình ko ai có thể giải quyết. Khi mình cố gắng hết sức để thay đổi cục diện, nhưng rồi chỉ nhận ra gánh nặng trên vai chứ nặng như núi, ko thể bước đi.

Mình muốn lạc quan, muốn nghĩ rằng mọi chuyện sẽ ổn, và thật sự mình tin rồi mọi chuyện sẽ ổn. Bởi mình vốn rồi sẽ tự trấn an mình, sẽ tìm được cách đối diện với mọi vấn đề một cách tốt nhất mình có thể làm. Mình chỉ muốn than một câu, muốn có một bàn tay chìa ra và nói rằng một giây nào đó mình có thể nắm bày tay ấy, tin tưởng và dựa vào một bờ vai, để có thể bước tiếp đi …

Chiều thứ 6, ngồi đọc paper, chủ đề mình yêu thích, nghe bản nhạc dịu dàng mạnh mẽ, mà mình thích, cảm giác dễ chịu vì mai sẽ thứ 7, và mình vừa biết mình đậu hai môn thi còn lại của kỳ thi inburgering. Thật là dễ chịu biết bao nhiêu!

Cái dễ chịu đó vẫn len lỏi trong tâm trí, kể cả khi mình đang cùng phòng với một con người khó chịu thô lỗ, kể cả khi thầy đã hơn 2 tuần chưa sửa bài cho mình, mình thì vừa phải làm lại porfolio bởi vì cô đã ko sửa đến nơi đến chốn cho mình, có thể mình sẽ chẳng bao giờ được cho phép làm những gì mình đang đọc, và mình còn ti tỉ những điều khác để lo lắng. Nhưng nào có quan trọng gì, mình vui, và mình thấy thật thoải mái cho dù mình ko có tất cả mọi thứ mình muốn.

Hạnh phúc chính là dù trong hoàn cảnh nào, mình cũng có thể hài lòng với những gì mình làm. Bởi vì một khi mình hài lòng với việc mình làm, mình sẽ ko cần sự cổ vũ hay đồng thuần của bất kì ai. Như khi mình tự nghĩ ra được cách phân loại các architectures, ko cần thầy phải đồng ý, mình cảm thấy thật tự hào về bản thân.

Có thể khi mình còn nhỏ, ba mẹ bảo mình “lúc nào cũng chỉ được 9 điểm, lúc nào cũng phải sai một cái gì đó”, nhưng thành công của con ốc sên là bò được từ nhà ra cửa trong một ngày, không thể so với một bước đi vừa phải của một khủng long, nhưng nó vẫn là thành công, và con ốc sên vẫn nên tự hào về bản thân nó, vì đã nỗ lực, đã cố gắng, và đã ko nhìn thấy bước đi của con khủng long mà ngừng bước đi …

Mình đã đi rất rất rất xa từ nơi mình bắt đầu, cho dù mình đã ko thể có được điều kiện tốt nhất, mình ko hề nề hà việc phải đi con đường khó khăn hay dài hơn người khác, mình tự hào về bản thân mình, khi mình ở đây, có một tình yêu đẹp ko vụ lợi, có một sự nghiệp, một công việc kiếm ra được tiền đủ để mình có thể mua thứ mình thích, có một cuộc sống, một tương lai tươi sáng và có cảm giác dễ chịu này …

Mình rất tự hào về bản thân mình!