Ngày xưa trong nhóm bạn của tôi có một anh bạn yêu thầm một cô trong nhóm. Chúng tôi ủng hộ tinh thần cho anh chàng thổ lộ. Nhưng … cô bạn từ chối.

May sao tình bạn vẫn được duy trì. Nhưng tình yêu đơn phương của anh bạn cũng vậy. Anh nói “không cần em đáp lại, nhưng đừng cấm anh tiếp tục yêu”. Thì không cấm, bởi tình yêu ai mà cấm được. Tình yêu là điều không thể lên kế hoạch. Người ta đâu thể yêu chỉ vì được yêu, và cũng khó mà hết yêu ngay chỉ vì bị từ chối.

Nhóm bạn của tôi vẫn thân thiết êm đềm với nhau cho đến khi cô bạn có ý trung nhân. Lúc đó cô mới…phiền lòng, vì cô luôn thấy tồn tại rất gần, quanh quẩn bên cuộc sống của mình một anh chàng trồng cây si trong bóng tối. Mặc dù khi gặp cô anh luôn vui vẻ chân thành “chúc em hạnh phúc” nhưng thỉnh thoảng vẫn thổ lộ tâm sự với người này người nọ. Tất nhiên đến tai cô. Điều đó khiến cô cảm thấy như một phần trái tim mình bị cầm tù ngoài ý muốn.

Chúng tôi đột nhiên bị chia làm hai phe. Một phe nói rằng tình yêu phải xuất phát từ hai phía, nếu anh bạn kia thực sự vì cô thì hãy quên cô đi mà tìm người khác. Chứ nếu cứ yêu …mình ên như vậy hoài thì không phải thủy chung mà là ngoan cố.

Một phe bênh anh chàng, bảo rằng “Người ta chỉ yêu thôi thì đâu có lỗi gì. Người ta đã chấp nhận “yêu chay”, không mong nhận lại, không đòi hỏi, không làm phiền. Mắc mớ gì mà cấm.” Có người còn trích dẫn Larmartine “yêu vì mong được yêu lại là con người, yêu chỉ để yêu là thiên thần” và hùng hồn tuyên bố anh bạn tôi thuộc dạng…thiên thần.

Cuộc tranh luận không có hồi kết, bởi sau đó cô bạn theo chồng, anh bạn cũng đi xa… Đã mười mấy năm có lẽ. Nhưng mới đây mail về anh vẫn nhắc đến cô.

Tôi chợt nhớ đến câu chuyện đó khi đọc được bài viết “Tình yêu là vị kỷ”của một tiến sĩ triết học tên là Gary Hull.

Hull viết “Chúng ta vẫn được nhắc đi nhắc lại, rằng tình yêu phải bao gồm sự hy sinh. Chúng ta thường được răn dạy rằng tình yêu dựa trên những lợi ích riêng – là thứ tình thấp kém và hèn hạ. Rằng tình yêu đích thực là phải vì người khác. Nhưng có thật vậy chăng?

Thử tưởng tượng một tấm thiệp Valentine viết bởi một người yêu theo chủ nghĩa hy sinh “cho mà không cần nhận lại” với những giòng chữ sau: “Anh chẳng vui vẻ gì với sự hiện diện của em. Anh không có được sự thích thú cá nhân nào khi nhìn ngắm khuôn mặt em, dáng người em, cách em bước đi, hành động hay suy nghĩ. Mối quan hệ của chúng ta không đem lại ích lợi gì cho anh (mà chỉ cho em). Em không thỏa mãn bất cứ nhu cầu thể xác, cảm xúc hay trí tuệ nào của anh. Em là một cái thùng từ thiện (nơi anh trao tặng vô điều kiện tình yêu của mình). Yêu em. XXX”.

Ví dụ thú vị của ông khiến tôi suy nghĩ. Ai sẽ khát khao kiểu tình yêu đó? Chắc chắn không phải tôi, có lẽ cũng không phải bạn.

Theo Gary Hull thì tình yêu đích thực trái ngược hoàn toàn với điều đó. Nó có thể là kinh nghiệm ích kỷ nhất mà một người có thể nếm trải, theo ý nghĩa chính xác nhất của từ này: yêu là tìm kiếm lợi ích trước hết cho chính cuộc đời ta mà không đòi hỏi sự hy sinh của người khác hay của bản thân ta. Ông khẳng định rằng, chính vì vậy mà những người mong đợi mình sẽ nhận được một tình yêu “vô điều kiện” dựa trên chủ nghĩa hy sinh – là những kẻ ăn bám, cố gắng giành lấy một giá trị tinh thần mà mình không đáng có – cùng một cách với những kẻ trộm cố gắng đoạt lấy những của cải vật chất không do công sức mình làm ra.

Đúng là người ta thường tô đậm chữ hy sinh trong tình yêu mà quên rằng, một tình yêu thực sự đẹp là tình yêu sâu đậm từ cả hai phía mà không ai phải hy sinh cho ai cả. Tình yêu đẹp nhất là cả hai cùng hưởng lợi mà không ai thiệt hại.

Yêu một người là vị kỷ, vì ta yêu một người trước hết là bởi người ấy mang một giá trị đối với riêng ta theo tiêu chuẩn của ta, rằng người ấy làm cho cuộc đời ta trở nên tốt đẹp hơn, tràn đầy hơn, ý nghĩa hơn, rằng người ấy là một nguồn vui lớn lao của ta. Ngược lại, hãy nhớ rằng ta được yêu bởi ta có một “giá trị” đối với người ấy. Giá trị đó khác nhau tuỳ theo tiêu chuẩn của mỗi người. Có khi nó là cảm giác được dựa dẫm, được ngưỡng mộ, có khi là cảm giác được thưởng ngoạn một vẻ đẹp, là việc hưởng thụ một cảm xúc, nhưng rất thường khi đó chỉ là một cảm giác bình yên, nhẹ nhõm trong lòng, hay cảm giác ấm áp, được tin cậy. Nó có thể khó nhận ra bởi sự trộn lẫn giữa bao nhiêu cảm xúc thường ngày, nhưng lại vô cùng quan trọng. Bởi nếu nó không được duy trì, trước sau gì tình yêu cũng sẽ tan theo.

Chính vì vậy mà cách giữ gìn tình yêu hiệu quả nhất chính là tìm ra giá trị của người ấy đối với ta, đồng thời nhận ra giá trị của ta đối với người ấy và giữ cho hai giá trị ấy được cân bằng. Đừng để xảy ra tình trạng “được lòng ta – xót xa lòng người”.

Nhiều năm về trước, tôi đã tự hỏi mình, vì sao tình yêu đơn phương tồn tại? Vì sao người ta có thể ôm ấp hình bóng một người suốt hàng chục năm trời mà thậm chí không cần người ấy hay biết hay đáp trả? Bây giờ tôi chợt nhận ra lý do. Đó là bởi tình yêu tự nó đã làm thỏa cõi lòng ta rồi, trước cả nỗi khổ đau vì không được đáp trả.

Daisaku Ikeda viết trong Con đường tuổi trẻ rằng: “

”.

Niềm hạnh phúc sâu xa và trọn vẹn nhất mà chúng ta cảm nhận được trong tình yêu, không phải khi ta nhận ra rằng mình được yêu mà là khi ta nhận ra rằng mình yêu.

Bởi vì yêu chính là đã nhận.

Nguồn: HHT2! số 114 – ngày 01/8/09

Vợ trách chồng tâm hồn ngày càng xơ cứng, chai sạn. Từ ngày chung sống bên nhau đến giờ, chẳng thấy nịnh vợ được bài thơ nào nữa. Đi làm về là lăn ra ngủ ngáy o o, chẳng biết vợ hôm nay vui buồn thế nào.

Vợ có mái tóc mới, sắm được bộ quần áo đẹp cũng chẳng hay, nói gì một lời khen. Sinh nhật vợ, kỷ niệm ngày cưới, vợ đố chồng là ngày gì, chồng chịu. Vợ thừa biết khi đố vậy chồng đã nhớ ra nhưng cố tình nói là không biết để vợ hiểu rằng, với chồng, những thứ nhớ, quên đó không quan trọng lắm. Vợ làm mặt giận chỉ thêm mệt người mà thôi.
Vợ phàn nàn nhiều khiến chồng giật mình. Có phải tâm hồn mình chai sạn thật như vợ kết luận không nhỉ? Hình như là không đúng. Một chiều nọ, ngang qua sông Hồng, tự dưng tâm hồn chồng xao động quá chừng. Dòng sông lững lờ trôi. Tiết trời trong vắt dìu dịu. Bọn trẻ con té nước nhau nghịch ngợm. Bãi ngô mướt mát, xào xạc trong gió. Lúc đó, chồng chỉ muốn gọi điện thoại cho vợ để cùng dắt nhau chạy dọc triền đê như một chiều cách đây chưa xa lắm.

Vợ chồng nên duy trì sự lãng mạn dành cho nhau.

Hay như lúc này đây, chồng đang ngồi trong ô tô lên Tây Bắc, bản nhạc cất lên Chiều nay em ra phố về thấy đời là những chuyến xe… chồng nhớ vợ kinh khủng. Nhớ một chiều cà phê quán Trịnh. Vợ nói lời chia tay vì… yêu chồng nhiều quá, sợ lấy một người như thế rồi sẽ khổ thân. Quán vắng, hạnh phúc dâng trào, chồng muốn ôm vợ vào lòng, hôn đắm đuối lên bờ môi đang hờn dỗi, nhưng không hiểu sao, cứ ngồi thần ra nhìn nước mắt vợ lã chã. Lúc đó chồng chỉ muốn thốt lên, ta cũng yêu em nhiều lắm đó, nhưng không biết cách bày tỏ đáng yêu như em thôi.

Ví dụ vậy để chứng minh cho vợ biết chồng vẫn nguyên vẹn cảm xúc với vợ. Chỉ có điều cuộc sống bận rộn với quá nhiều lo toan mệt mỏi, khiến chồng chẳng thể dứt ra để mà lãng mạn như ngày trước.

À, mà vợ than chồng vậy nhưng vợ thì sao? Vợ đã làm gì cải thiện tình hình chưa ngoài những lời nỉ non khơi gợi nỗi động lòng?

Thì như vợ nói, lãng mạn không nhất thiết là ôm một bó hoa to tướng về tặng vợ, là dắt nhau dạo chơi chiều thứ bảy, là tung tăng cà phê như những đôi tình nhân, mà đôi khi từ những việc rất lẻ tẻ, nhỏ nhặt hàng ngày. Một cử chỉ yêu thương, một lời hỏi thăm ân cần, một ánh mắt chứa chan thôi cũng đủ. Chồng hoàn toàn đồng ý với vợ điều đó. Vậy sao vợ không gửi cho chồng một tin nhắn tha thiết trong những đêm xa nhà; sao không nhìn chồng âu yếm khi sớm mai chồng thức dậy sau một đêm ngủ mỏi mệt vì men rượu; sao không nán lại mươi phút cùng chồng thưởng thức tách trà nóng trước khi ra khỏi nhà… Không to tát gì nhưng với chồng, đó cũng là cả một khoảng trời thơ mộng. Không tin, vợ thử liền đi, cảm xúc của chồng sẽ bị… chấn động kinh khủng lắm.
Vợ hoàn toàn có thể làm tốt hơn những gì chồng chờ đợi, chắc chắn như thế, tâm hồn không bao giờ chai sạn mà.

Theo Phụ nữ TPHCM

Lâu lắm rồi tôi không gặp Mai Khôi. Tôi chỉ đọc báo (cả báo tử tế, báo lá cải, lẫn báo củ cải) và nghe nói Mai Khôi vừa đi Mỹ. Tôi thề sẽ không ngạc nhiên nếu báo đưa tin Mai Khôi vừa giết người, vừa tham gia một vụ cướp nhà băng hoặc vừa đoạt hoa hậu trong cuộc thi của các quý bà.

Bởi vì nom bề ngoài, Mai Khôi rất giống một quý bà. Nếu như trên đời có những người phụ nữ trẻ con thì cũng có người đàn bà trẻ con. Loại sau hiếm vô cùng, và Mai Khôi vinh dự ở trong đó.

Tôi gặp Mai Khôi lần đầu tiên cách đây cũng phải ba bốn năm. Thời đó tôi ngây thơ, còn Mai Khôi thì thơ ngây (bây giờ tôi cáo già thì Mai Khôi vẫn sư tử non).

Chúng tôi gặp nhau trong một bữa cơm chẳng rõ ai mời, ăn chẳng rõ món gì và ngồi chung quanh chẳng rõ có ai.

Hình như có một đạo diễn đang cáu vì thế giới chưa nhận ra mình, một diễn viên đang bực mình vì tất cả vai chính đều lẩn tránh, một nhà báo ba năm rồi chưa được lên lương, một họa sĩ tranh vẽ ra toàn tự treo trong bảo tàng gia đình và một nhà thơ biết chắc mình về hưu sẽ nổi tiếng.

Trong bữa cơm ầm ĩ, nhiều bia ít thịt, và ai cũng lo nhỡ mình phải trả tiền đó, sự có mặt của Mai Khôi rất đặc biệt. Sáu mươi phút đầu tiên không ai biết Khôi là con gái. Sáu mươi phút thứ hai không ai biết Khôi là con gì. Sáu mươi phút cuối cùng ai cũng hiểu Mai Khôi là hoa khôi.

Kể từ hôm đó, trên con đường đời đầy vinh quang, chông gai và xôi thịt, tôi thỉnh thoảng gặp Khôi. Hai bên thường chào nhau như hai kẻ nửa lạ nửa quen, nửa kính trọng nửa đề phòng, nửa tò mò, nửa sợ hãi.

“Nếu như trên đời có những người phụ nữ trẻ con thì cũng có người đàn bà trẻ con. Loại sau hiếm vô cùng, và Mai Khôi vinh dự ở trong đó”

Tôi tự hiểu mình là một nhà viết kịch bản sân khấu thiên tài, hai trăm năm nữa những vở kịch ấy người ta mới hiểu hết, còn bây giờ người ta sẽ vừa xem vừa hỏi nhau hoặc vừa nghi hoặc. Tôi chả lấy vậy làm buồn vì Sếch-pia còn phải chờ năm trăm năm, mình có muộn một chút cũng chả chết.

Do đấy tôi rất ít khi mời bạn bè xem kịch. Tôi sợ họ không hiểu, nên tôi cứ mang vé mời của mình bán chợ đen, rồi sau đó lấy tiền ấy mới bạn bè ăn uống. Lòng ngưỡng mộ nhân lên gấp ba lần.

Cho nên tôi cực kỳ ngạc nhiên khi vở “Con ma nhà hát” của mình diễn suất đầu tiên đã thấy Mai Khôi ngồi lù lù ở đấy. Nàng đi xem. Nàng mua vé và kinh khủng hơn, nàng vừa xem vừa cười. Khi đứng từ xa quan sát Mai Khôi xem kịch và cười mới hiểu hết Mai Khôi. Nàng nhìn đăm đăm lên sân khấu, mũi hếch lên vì ngạc nhiên, còn tai xòe ra vì thích thú, môi cong lên vì căng thẳng, còn răng sáng bóng lên vì háo hức. Nếu họa sĩ nào vẽ được chân dung Mai Khôi lúc đó, cả họa sĩ cả kẻ mua tranh đều bất tử.

Thời gian tôi tiếp xúc với Mai Khôi lâu nhất là trong cuộc thi “Phụ nữ thế kỷ 21”. Hai mươi ngày ở Nha Trang, Khôi có dẫn bà con đi ăn bánh canh chả cá và nem nướng Nha Trang vài lần. Tôi có vinh dự tham gia một bữa, để rồi phát hiện ra thức ăn Nha Trang cũng như người vùng đó đều vừa cay vừa giòn (Mai Khôi là người Cam Ranh).

Cuộc thi ấy Mai Khôi không đi tới cùng, vì thực ra nàng là cô gái của thế kỷ hai mươi chứ đâu phải hai mốt. Ngày Khôi thi rớt, gà mái bỗng gáy như gà trống, có một đám mây ngũ sắc bay tới đậu trên mái nhà, một con chim họa mi kêu to ba tiếng bay về phía mặt trời còn hoa hồng thì nở thơm ngát trong vườn. Chả biết chúng mừng cho Khôi hay buồn cho thế kỷ.

Sau này tôi mới biết Mai Khôi có một số phận kỳ lạ. Một số kẻ nói tới nàng thì nhăn mặt. Một số kẻ khác nhăn toàn thân. Nhưng cũng có rất nhiều người trở nên tê dại vì ngưỡng mộ. Nhưng hình như Mai Khôi chả quan tâm. Nàng sống cho nàng chứ không sống cho nhân loại như Lê Hoàng.

Khôi không hám danh như người ta tưởng. Có lần cô bảo tôi “em phải năm năm nữa mới nổi được”. Tôi chả hỏi lại là nổi trên tivi hay nổi trên chảo nước sôi. Tôi cho rằng khả năng thứ hai là thứ hoàn toàn có thể.

Mai Khôi cũng là một trong những cô gái hiếm hoi có gu ăn mặc. Trang phục của nàng không bao giờ đắt tiền, cũng không bao giờ rẻ tiền, không mua ở đâu được. Hình như cô sinh ra đã mặc sẵn thứ quần áo đó, thế mới lạ lùng. Cô cũng để một mái tóc cực kỳ đặc biệt, nửa củ hành nửa cánh hoa sen. Thứ cô sợ nhất trên đời là mũ bảo hiểm dù nó có dát vàng.

Đừng kẻ nào hy vọng gặp Khôi đi xe gắn máy. Cô sẵn sàng hy sinh cho mái tóc của mình được sống.

Mai Khôi cũng chả tham lam. Cô xác định rõ mình hoặc là ca sĩ, hoặc là hoàng hậu chứ không lung tung. Cô bảo tôi “em đóng phim không ra gì đâu”. Tôi nghĩ trong bụng “em đá bóng cũng chả ra gì. Em chỉ xinh đẹp là giỏi thôi”.

Tôi đoán khi bài báo này tới tay cô, cô sẽ đọc và cười khẩy: “Lại lão Hoàng. Có quý mến gì ta đâu! Chẳng qua viết về ta để kiếm nhuận bút thôi mà!”.
Điều kỳ lạ là đúng như vậy thật!

Tái bút: Mai Khôi chả khác gì “lô cốt”, cô có khả năng gây kẹt xe!

9/6 là ngày tốt. Tôi có tới bốn người bạn làm đám cưới cùng một ngày. Trong đó có hai đứa cưới nhau. Ngồi giữa đám cưới ở Sài Gòn nhắn tin chúc mừng đám cưới ở Nha Trang, lâu lắm mới được ngồi lại với những người bạn cũ. Vui gì đâu!
Chợt nhìn thấy cô dâu chú rể ghé tai nói nhỏ với nhau rồi cười khúc khích. Tôi mỉm cười nghĩ thầm: “Chắc tụi nó…trúng số”
Tự nhiên nhớ hôm đầu tiên gặp cô bạn “La Dolce Vita” – Giáng Uyên. Uyên cứ lắc đầu nói sao chị lấy chồng sớm vậy. Vừa ra trường đã lấy chồng. Lấy chồng mới hơn một năm đã sinh con. Uyên nói: “Uổng quá!” Vì nhìn tôi cũng không giống kiểu phụ nữ đảm đang chỉ chăm chút cho cái hạnh phúc bình dị là “đi chợ nấu cơm rước con đợi chồng” chi cho lắm.
“Chị có tiếc không?”
Tôi cười. Hồi mới cưới gặp đứa bạn cũ, nó cũng hỏi y hệt như vậy.
“Mày tiếc không?”
Tôi nói: “Tiếc chứ sao không!” Tôi tiếc thời lông bông với bạn bè chứ. Cũng giống như lên cấp 2 tôi tiếc cây bàng ở sân trường cấp 1. Lên cấp ba tôi tiếc cô giáo chủ nhiệm cấp 2. Lên đại học thì tôi tiếc cái không khí trong lành ở Nha Trang quá chừng… Sao lại không tiếc cho được, bởi khi xưa tôi cũng hạnh phúc vậy.
Tiếc chứ sao không. Tôi cũng thích “thảnh thơi thơ túi rượu bầu” lắm. Tôi say mê cái cảm giác “buổi sáng cô đơn thức dậy giữa một thành phố lạ” lắm. Tôi muốn tự mình làm ra tiền rồi tự mình tiêu lắm.
Nhưng tôi …trúng số độc đắc. Chẳng lẽ không đi lãnh. Nếu bạn trúng số, bạn có đi lãnh không, kể cả khi bạn giàu như Bill Gate?
Nói bạn đừng cười, những lúc đi dự đám cưới tôi có một ý nghĩ khá…thô thiển, rằng hạnh phúc cũng giống như…tiền vậy.
Có người lập gia đình vì thấy hạnh phúc Trời cho nên không dám bỏ. Có người vì mong có hạnh phúc nên mới kết hôn. Có người đến với hôn nhân như đi lãnh tiền trúng số. Có người lại đến với hôn nhân như lên ngân hàng nhận tiền được vay.
Tâm lý người trong cuộc có khác nhau nhưng đều là “tiền” cả nên bên ngoài nhìn vào ban đầu rất khó phân biệt. Bằng cách này hay cách khác, nếu sinh lời thì trúng số hay vay cũng như nhau. Ngược lại, nếu không sinh lời thì trước sau gì tiền cũng …hết. Nếu hết thì người trúng số trở về tay không, còn người đi vay tuyên bố…phá sản. Chỉ lúc đó mới thấy khác nhau mà thôi.
Vì vậy, dù trúng số hay vay, thì quan trọng vẫn là cách tiêu xài.
Tôi tin là mình trúng số, nhưng tính tôi không giỏi kinh doanh và cũng hay lo xa. Nên tôi học mấy người làm ăn lớn, đem tiền trúng số gửi ngân hàng để …phòng thân, còn tiền chi dùng hàng ngày thì tôi lại…đi vay. Trả lãi mỗi ngày.
Không tin bạn hỏi hai …ngân hàng đang nằm ngủ bên cạnh tôi mỗi đêm xem.
Hạnh phúc mỗi ngày của tôi bây giờ đều đến từ hai người đó!;-)
Đông Vy

Nếu em đã hỏi thì quan điểm của tôi là: hoàn toàn có thể. Tại sao người ta có thể yêu cùng lúc mười hai đứa con (thậm chí vừa con nuôi lẫn con ruột), yêu cùng lúc năm ông anh bà chị mà lại không thể ỵêu hai người đàn ông hay đàn bà cùng lúc?

Việc khuyến cáo “chỉ nên yêu một người” cũng giống như khuyến cáo “đang lái xe đừng nhìn cô gái đẹp bên kia đường” vậy. Nó góp phần giảm rủi ro và ngăn cản tai nạn giao thông. Nhưng nếu em có đủ khả năng để vừa nhìn, vừa lái xe, tôn trọng luật giao thông và không gây tai nạn cho người khác thì…

Tuy nhiên, cái thực tế mà em nhìn thấy: một người đàn ông quan hệ cùng lúc nhiều người phụ nữ, những ông chồng không chung thủy, những cô gái phân vân giữa hai chàng trai… không đơn giản là những ví dụ của…yêu hơn một người cùng lúc. Nó có thể là sự đam mê thể xác, toan tính bạc tiền, trò chơi chinh phục…

Thôi được, tôi đồng ý là chúng ta chỉ nói đến tình yêu thuần túy, vô vị lợi, hoàn toàn thuộc về cảm xúc. Có thể yêu hai người cùng lúc bằng tình yêu thực sự không?

Nếu em đã hỏi thì quan điểm của tôi vẫn là: hoàn toàn có thể.

Tình yêu là điều rất khó lý giải. Người ta thường nói, tình yêu không có biên giới. Điều đó đúng với tuổi tác, giai cấp, màu da, chủng tộc…thậm chí đúng với cả …giới tính và đương nhiên, số lượng. Chuyện yêu cùng lúc hai ba bốn năm hay sáu người gì đó là chuyện hoàn toàn mang tính cá nhân. Không phải mối tình nào cũng kết thúc với lòng thù hận, bởi thế, không ít người phải đối phó với tình trạng hình ảnh người yêu cũ chưa chịu vẫy tay chào mà hình ảnh người yêu mới đã ào ào xông tới. Em hoàn toàn có thể giữ lấy hai hình ảnh đó trong tim mình, người yêu của em cũng vậy. Dù sao trái tim cũng là thứ khó kiểm soát và chẳng ai biết được ta giấu gì trong tim ta.

Nhưng, trong khi yêu bao nhiêu người cùng lúc luôn là bí mật của riêng trái tim em, thì việc tồn tại trong mối quan hệ yêu đương với hơn một người cùng lúc lại không còn là vấn đề riêng nữa.

Mọi con người đều có quyền tự do chọn lựa và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Điều tối quan trọng trong mọi mối quan hệ, giữa người với người, đó là sự tôn trọng. Chúng ta phải tôn trọng quyền được biết và quyền được lựa chọn của đối phương. Nếu em không thể (hay không muốn) chọn lựa thì em vẫn phải trả cho những đối tượng kia quyền chọn lựa của họ. Thực tình, không mấy người kết án trái tim đâu, người ta chỉ kết án những toan tính ích kỷ của cái đầu. Người ta dễ thông cảm với một trái tim đa đoan, nhưng hiếm khi tha thứ cho sự lừa dối. Bởi tình yêu thường không liên quan gì đến đạo đức, nhưng cách ứng xử với con người thì có.

Tôi biết một người đàn ông có đến bốn bà vợ sống rất vui vẻ với nhau. Bí quyết của ông là trước khi đến với ai, ông đều thành thật kể với họ, rồi kể với các bà vợ mình. Nếu tất cả đồng ý thì ông tới luôn. Nếu một trong các bà từ chối thì ông không theo đuổi nữa. Đa số mọi người nể trọng ông thay vì phê phán. Tôi chắc cả thế giới này đều có lúc mong được như ông (joke). Tuy nhiên, ít ai đủ bản lĩnh, đủ thành thật như ông. Vấn đề duy nhất là trong nhà ngoài ngõ từ vợ cho đến người xa lạ ai gặp ông cũng hỏi: “Trong bốn  bà, ông yêu bà nào nhất?” Đó là việc duy nhất khiến ông phải đau đầu đối phó và là bí mật duy nhất mà ông quyết không trả lời nhằm giữ hoà khí giữa bốn bà, bởi như một câu danh ngôn mà tôi quên mất tên tác giả: “Một người được yêu chỉ thật sự hạnh phúc khi biết mình đã được yêu hơn ai.” Những bi kịch trong cung cấm thời xưa thường bắt đầu khi ông vua trả lời câu hỏi đó, dù bằng lời hay bằng hành động.

Vì tình yêu không giống nhau ở mỗi người, tôi không thể mang cảm giác khi yêu của tôi gán ghép cho người khác. Tôi không dám khẳng định rằng vì tôi chỉ yêu có một người trong một thời điểm nghĩa là cả thế giới cũng (phải hay nên) như vậy. Tôi chỉ muốn chia sẻ với em, từ góc độ cá nhân, tôi tin rằng, khi ta yêu một người nào đó, ta đã trao hết cả trái tim, tâm trí, thời gian và chẳng còn gì để dành cho một người khác nữa. Khi ta yêu một người nào đó, ta thậm chí quên hết cả thế gian…

Một anh bạn của tôi thú nhận rằng lý do để anh phải chọn chỉ một người rất đơn giản: Anh không đủ tiền, thời gian và sức lực để ngồi chịu trận trong rạp xem bộ phim Sex and the City hai lần, đi hội chợ triển lãm nữ trang và áo cưới hai lần trong một tuần…Phải mua hai món quà trong ngày Valentine và băn khoăn không biết nên ăn tối với ai trong ngày sinh nhật của chính mình…Và dù sao thì anh cũng chỉ dẫn được một cô về ra mắt mẹ để xin cưới.

Tôi cũng gặp vài người ưa thích quá trình sàng lọc, nhưng số đó ít thôi, còn đa số những người khác cả đàn ông lần phụ nữ mỗi lần yêu đều hy vọng tìm được đúng người để đi đến hôn nhân. Cho dù em nghĩ về hôn nhân một cách lạc quan hay bi quan, thì khi thực sự yêu ai đó em cũng mong muốn gắn kết với người ấy đến cuối cuộc đời.

Tình yêu không phải là điều chỉ đơn giản xảy ra rồi tồn tại như thế mãi. Nó bắt đầu bằng một chồi non – một rung động khi nhìn thấy người ấy. Nhưng nếu em chỉ rung động mà không nhìn thẳng vào mắt người ấy lần nào thì tình yêu như cánh chim không có chỗ đậu. Nếu em chỉ nhìn mà không nói thì tình yêu sẽ chết non. Nếu em chỉ tỏ tình rồi để đó đi làm việc khác mà không dành thời gian trò chuyện, hẹn hò, cà phê, xem phim cuối tuần, dự sinh nhật, tâm sự, chia sẻ, động viên, cãi nhau, khóc lóc, giận dữ rồi làm hoà thì tình yêu sẽ bị suy dinh dưỡng.

Yêu thì không khó, nhưng sống cùng tình yêu thì không dễ.

Tôi còn nhớ tấm thiệp mà tôi mua cho kỷ niệm năm năm ngày cưới của mình. Một cánh chim tung gió trên trời. Một con cá kiếm dưới biển. Cả hai lao vào nhau, gặp nhau ở ngay mặt nước và cùng biến đổi, kết hợp thành một…con thuyền. Chim trời hoá thành cánh buồm. Cá nước hoá thành thân thuyền. Trước mặt là biển rộng. Đó là một hình ảnh ví von hoàn hảo. Tình yêu chính là quá trình biến hoá đó. Nó thực sự là như vậy. Nó đôi khi, không hề dễ dàng mà đầy những trải nghiệm đau đớn. Tình yêu, không chỉ là gặp gỡ và đồng hành. Tình yêu cũng không phải là sự tận hiến từ một phía mà là kết hợp trong một quá trình hoá thân cùng nhau. Ta vẫn kết nối với môi trường nuôi sống ta, nhưng cũng không còn hoàn toàn là ta nữa. Để sống cùng với tình yêu thực sự thì phải chấp nhận điều đó.

Em có khả năng hiến mình trong bao nhiêu quá trình hoá thân như thế – cùng một lúc – nếu em nói những mối tình hiện tại của em đều là yêu thực sự?

Phạm Lữ Ân