Gom nhặt của đời

Người đi tìm hình của nước – Chế Lan Viên

Bất chợt đọc lại bài thơ này, những rung cảm đến lạ lùng như chưa bao giờ được đọc. Đã có thời ta ghét, ghét phải nhớ những bài thơ – điều mà ta tệ nhất, ghét phải nói những lời ta ko cảm thấy, ghét phải đề lên những câu cảm thán vô cảm lạnh lùng … Bây giờ, sao ta bỗng thấm thía, bỗng nhớ da diết những vần thơ … Mai, rồi kia, ta sẽ ra đi, ta ko đi tìm hình của Nước – ta ko vĩ đại đến thế! Nhưng ta ôm ấp một nước mơ đi tìm bóng của riêng mình, đi tìm một dòng sông để Nước tự do vùng vẫy, đi tìm đường để Nước ra biển lớn … Ta cũng trẻ, như Bác đã từng trẻ, trái tim ta cũng nhiệt thành và từng rực đỏ … Ta ơi, đừng quên, đừng bao giờ quên! Ta nhắc mình: cuộc sống có những điều tệ hại, có những con người ko thể xấu xa hơn, có những cuộc vui phù phiếm, ta chỉ có thể cố gắng giữ mình – những điều ta thấy xấu, đừng làm! Những điều ta thấy sai – đừng bảo vệ! Những điều ta thấy gai mắt – đừng giữ trong lòng! Những điều ta thấy mệt mỏi – đừng để nó ám ảnh ta! Những điều ta thấy dễ dàng – đừng để nó làm mờ mắt! Những điều ta đã từng ấp ủ – đừng quên!

Đất nước đẹp vô cùng. Nhưng Bác phải ra đi
Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác!
Khi bờ bãi dần lui, làng xóm khuất,
Bốn phía nhìn không một bóng hàng tre.

Đêm xa nước đầu tiên, ai nỡ ngủ?
Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương!
Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở,
Xa nước rồi, càng hiểu nước đau thương!

Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp
Giấc mơ con đè nát cuộc đời con!
Hạnh phúc đựng trong một tà áo đẹp!
Một mái nhà yêu rủ bóng xuống tâm hồn.

Người ta ít khi nhét mình vào chiếc áo chật, nhưng lại dễ dàng để tư tưởng của mình gói gọn trong mấy từ Không thể, ko muốn và ko cần. Đôi khi, cần phải mở rộng tầm nhìn, nếu ko thể mở rộng thì phải học, phải phấn đấu để nhìn xa hơn, cao hơn. Và hạnh phúc, ko đâu xa là sự bình yên trong chính tâm can ta, khi ta biết nhìn cuộc đời bằng đôi mắt thông minh!

Trǎm cơn mơ không chống nổi một đêm dày
Ta lại mặc cho mưa tuôn và gió thổi
Lòng ta thành con rối,
Cho cuộc đời giật dây!


Có bao nhiêu người trong đời đã ko thể từ rối mà biến thành con người thật tự điểu khiển cuộc đời mình nhỉ? Và liệu … trong đó có ta ko?

Quanh hồ Gươm không ai bàn chuyện vua Lê
Lòng ta đã thành rêu phong chuyện cũ
Hiểu sao hết những tấm lòng lãnh tụ
Tìm đường đi cho dân tộc theo đi.

Hiểu sao hết Người đi tìm hình của Nước
Không phải hình một bài thơ đá tạc nên người
Một góc quê hương, nửa đời quen thuộc,
Hay một đấng vô hình sương khói xa xôi…

Mà hình đất nước hoặc còn hoặc mất
Sắc vàng nghìn xưa, sắc đỏ tương lai
Thế đi đứng của toàn dân tộc
Tìm cách vin hoa cho hai mươi lǎm triệu con người.

Có nhớ chǎng, hỡi gió rét thành Ba Lê?
Một viên gạch hồng, Bác chống lại cả một mùa bǎng giá
Và sương mù thành Luân Đôn, ngươi có nhớ
Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya?

Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể
Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi,
Những đất tự do, những trời nô lệ,
Những con đường cách mạng đang tìm đi.

Đêm mơ nước, ngày thấy hình của nước
Cây cỏ trong chiêm bao xanh sắc biếc quê nhà
Ăn một miếng ngon cũng đắng lòng vì Tổ quốc
Chẳng yên lòng khi ngắm một nhành hoa.

Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây?
Sông Hồng chảy về đâu? Và lịch sử?
Bao giờ dải Trường Sơn bừng giấc ngủ
Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây?

Rồi cờ sẽ ra sao? Tiếng hát sẽ ra sao?
Nụ cười sẽ ra sao?
Ơi, độc lập!
Xanh biếc mấy là trời xanh Tổ quốc
Khi tự do về chói ở trên đầu.

Độc lập đã về tới Tổ quốc lâu rồi đấy, tự do đã đến đây tỏa sáng chói lóa lâu rồi đấy. Nhưng đâu đó vẫn còn những con người tự xưng là cộng sản – nhưng ko có tinh thần cộng sản, đâu đấy vẫn là kiềm kẹp, là chiếm hữu tự do, là thôi ko còn độc lập đấy …


Kìa mặt trời Nga bừng chói ở phương Đông
Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt
Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc
Sao vàng bay theo liềm búa công nông.

Luận cương đến với Bác Hồ. Và Người đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin.
Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp
Tưởng bên ngoài, đất nước đợi mong tin.

Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc:
“Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây rồi!”
Hình của Đảng lồng trong hình của Nước.
Phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười,

Bác thấy:
Dân ta bưng bát cơm mồ hôi nước mắt
Ruộng theo trâu về lại với người cày
Mỏ thiếc, hầm than, rừng vàng, biển bạc…
Không còn người bỏ xác bên đường ray.

Giặc đuổi xong rồi. Trời xanh thành tiếng hát
Điện theo trǎng vào phòng ngủ công nhân
Những kẻ quê mùa đã thành trí thức
Tǎm tối cần lao nay hóa những anh hùng.

Nước Việt Nam nghìn nǎm Đinh, Lý, Trần, Lê
Thành nước Việt nhân dân trong mát suối
Mái rạ nghìn nǎm hồng thay sắc ngói
Những đời thường cũng có bóng hoa che.

Ôi! Đường đến với Lênin là đường về Tổ quốc
Tuyết Matxcơva sáng ấy lạnh trǎm lần
Trong tuyết trắng như đọng nhiều nước mắt
Lênin mất rồi! Nhưng Bác chẳng dừng chân.

Luận cương của Lênin theo Người về quê Việt
Biên giới còn xa. Nhưng Bác thấy đã đến rồi
Kìa! Bóng Bác đang hôn lên hòn đất
Lắng nghe trong màu hồng, hình đất nước phôi thai.

Dù cộng sản còn là 1 điều rất xa, nhưng mà ta sẽ sống như đang ở thời cộng sản, ta cho mình cái quyền được sống theo cách mà mình muốn: làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu! =))

3 Comments to “Người đi tìm hình của nước – Chế Lan Viên”

  1. anh

    hiii, hôm nay đồng chí lại ngẫm thơ, trong đó chắc có nhiều cái sự “na ná” cuộc sống hiện tại bây giờ & những cái “thấy vậy mà ko phải là vậy”…

    >:D<

    Reply

Leave a Reply to becoi Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.